Współczesne świątynie często budzą kontrowersje. Ich architektura bywa nietuzinkowa, a formy nie przypominają budynków sakralnych. Dziś przybliżymy jedną z bardziej interesujących brył kościelnych Wrocławia – kościół pw. św. Stanisława Kostki na Hubach.

Księże Małe zostało włączone do Wrocławia w roku 1928. Rok wcześniej Richard Konwiarz założył Park Wschodni – położony na dwóch wyspach, utworzonych przez odnogi Oławy – który sąsiaduje z osiedlem od północy.

Niektóre ulice wrocławskiego Starego Miasta, mimo swojej barwnej historii, pozostają obecnie zupełnie zapomniane – niekiedy nawet wrocławianom trudno je zlokalizować. Dziś przybliżymy historię północno-zachodniego odcinka nieistniejącej już fosy wewnętrznej, zwanej Oławą Miejską lub Czarną Oławą, przez który biegnie trasa W-Z

Do niedawna był to jeden z najbardziej rozpoznawanych obiektów sportowych Wrocławia, obecnie zdeklasowany przez Stadion Miejski. Ale Stadion Olimpijski to coś więcej – to ponad osiemdziesięcioletni kompleks rekreacyjno-sportowy. Dzisiejszy odcinek dotyczyć będzie wybranych faktów z przedwojennej historii obiektu.

Poza rzymskokatolicką archikatedrą św. Jana Chrzciciela na Ostrowie Tumskim, znajdują się jeszcze we Wrocławiu cztery katedry należące do innych wyznań. Jedną z nich jest polskokatolicka katedra pw. św. Marii Magdaleny przy ulicy Szewskiej. Kiedyś był to jeden z najważniejszych kościołów Wrocławia i całego Śląska – symbol miasta wypełniony dziełami sztuki i otoczony legendami.

Szwajcarski architekt, którego jedna z berlińskich, modernistycznych realizacji – „Białe Miasto” – została w 2008 roku wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO, pozostawił we Wrocławiu jedno monumentalne dzieło – gmach Sztabu Generalnego, będący od 1946 roku siedzibą Śląskiego Okręgu Wojskowego.

Na wysokości pierwszego, patrząc od strony centrum miasta, z trzech galeriowców przy ul. Powstańców Śląskich, w brukowanej nawierzchni tej przepięknej niegdyś ulicy, znaleźć można niezwykły relikt historii. To krótki fragment torowiska tramwajowego – cztery szyny biegnące w poprzek jezdni, „ucięte” krawężnikami.

W odległości ośmiuset metrów od Rynku znajduje się piękny i od ponad dwudziestu lat nieużywany dworzec, nazwany tak od pierwszej miejscowości docelowej – Świebodzic (Freiburg in Schlesien) – do której kursowały pociągi od 1843 roku.

Należy do najwybitniejszych wrocławskich budynków z przełomu XIX i XX wieku. O jej wyjątkowości stanowi wysublimowana architektura i szlachetne dekoracje w stylu południowoniemieckim. Współcześni wrocławianie kojarzą ją głównie z tego, że mieści Konsulat Generalny RFN.

Ulica Nowa to mało znane miejsce wrocławskiego Starego Miasta w obrębie fosy miejskiej. Wiąże się z nią jednak kilka ciekawych historii i jeden szczególny obiekt, będący bohaterem dzisiejszego odcinka cyklu „Odkrywamy Wrocław”. Mowa o niedużej, narożnej kamienicy, mieszczącej obecnie siedzibę Komendy Chorągwi Dolnośląskiej ZHP.

Początki kościoła św. Macieja Apostoła przy placu Biskupa Nankiera sięgają roku 1220 roku i związane są z budową lewobrzeżnego Zamku Książąt Śląskich, którego wznoszenie rozpoczął Henryk Brodaty w miejscu obecnego gmachu głównego Uniwersytetu Wrocławskiego.

Wrocław pełen jest osiedli, które wyglądają jak przedwojenne miasteczka czy wioski. Niektóre z nich zmieniają się dynamicznie, inne przeobrażają się powoli, zachowując swój sielski charakter. Dziś opiszemy Jerzmanowo – osiedle w zachodniej części miasta, graniczące ze Złotnikami, Osińcem, Jarnołtowem i lotniskiem.

Dziś przybliżymy historię podwrocławskiej wsi przyłączonej do miasta w 1951 roku, której polska nazwa (Oltachino, Oltacino, Oltaschin, Oltaczin) przetrwała ponad 800 lat, z małą przerwą w latach 1937-1945, gdy nazwano ją Herzogshufen.

W poprzednim odcinku Odkrywamy Wrocław opowiadaliśmy o zaniedbanym budynku Biblioteki Uniwersyteckiej, którego elewacja wymaga czyszczenia, by w pełni odkryć jej piękno. W dzisiejszym odcinku znów poruszymy ten problem, tym razem na przykładzie gmachu dawnej Rejencji, czyli Zarządu Prowincji Śląskiej, a obecnie – głównej siedziby Muzeum Narodowego (w latach 1950-1970 – Muzeum Śląskiego).

Imponujący budynek przy trasie W-Z, który zawsze robi spore wrażenie na wrocławianach i turystach. Jego neogotycka, odważna forma potrafi zaszokować, mimo brudu, który osłabia pierwotny efekt skontrastowania czerwonych elementów ceglanej fasady z niegdyś jasnymi, piaskowcowymi detalami.

Miejsce o burzliwej i smutnej historii, obecnie gruntownie przebudowywane i dobrze rokujące na przyszłość. Po jego zachodniej stronie trwa budowa Narodowego Forum Muzyki, strona wschodnia już za kilka lat wzbogaci się o scenę letnią Opery Wrocławskiej. Nie odzyska już wprawdzie dawnej, militarnej, tożsamości, ale wzbogaci się o nową – kulturalną.

Wrocławski Rynek skrywa wiele tajemnic. Przykładowo – nie wiadomo dlaczego blok śródrynkowy jest obrócony względem zewnętrznego obrysu placu i sieci otaczających ulic o 7 stopni. Dziś poznamy historię jednego obiektu z tego zespołu budynków, który w latach 1521-1859 stał w miejscu Nowego Ratusza.

Chyba najmniej znany i najsłabiej rozpoznawany gotycki kościół we Wrocławiu. Mimo atrakcyjnego położenia – w sąsiedztwie Mostu Tumskiego i barokowego budynku dawnego sierocińca dla szlacheckich dzieci (Orphanotropheum) – bywa pomijany wzrokiem, bo nie robi tak spektakularnego wrażenia, jak inne, większe gmachy Ostrowa Tumskiego.

Do niedawna była to jedna z najbardziej zaniedbanych ulic Starego Miasta w obrębie ścisłego centrum. Gdyby nie powstanie hotelu butikowego w ruinach dawnej słodowni, nikt nie zwracałby na nią uwagi. Mimo że jeszcze sporo jej brakuje do zostania atrakcją miasta – wiąże się z nią kilka historii i obiektów, którym warto się przyjrzeć.

Często zwany błędnie „Cmentarzem Żołnierzy Radzieckich” powstał w latach 1945-47 na ponad pięciohektarowej działce na wrocławskich Krzykach. Prace przy jego budowie rozpoczęto już w kwietniu 1945, gdy walki o Wrocław jeszcze trwały. Partynicką nekropolię kojarzą wszyscy wjeżdżający do Wrocławia od południa – przez pary charakterystycznych czołgów ustawionych przy południowej (i północnej) bramie.

Dwa tygodnie temu pisaliśmy o placu Piłsudskiego na Karłowicach, przypominającym ryneczki małych dolnośląskich miast. Bohaterem dzisiejszego odcinka będzie ulica, której również patronuje Marszałek Józef Piłsudski, jednak w przeciwieństwie do placu – znajduje się ona w obecnym centrum miasta, a była kiedyś reprezentacyjną arterią Przedmieścia Świdnickiego.

Jeśli Wrocław jest „miastem spotkań”, to najpopularniejszym miejscem spotkań w sercu miasta jest placyk przed Ratuszem, którego centrum zdobi dziesięciometrowy pręgierz wykonany z piaskowca. Jest to wierna kopia pręgierza, który stał w tym miejscu od roku 1492, lecz uległ zniszczeniu w lutym 1945 r. i został ostatecznie rozebrany w kwietniu 1947 roku.

Jest we Wrocławiu takie osiedle, którego centrum stanowi malowniczy ryneczek, przypominający główny plac małej, dolnośląskiej miejscowości. To Karłowice – wieś wchłonięta przez miasto 1928 roku, a przed pierwszą wojną światową będąca miejscem lokowania koszarów piechoty i kawalerii.

Niemało jest w naszym mieście miejsc owianych złą sławą. Jednak niewiele ich zostało w obszarze ścisłego centrum, wytyczonym przez kanał Fosy Miejskiej i główne koryto Odry. Jednym z takich niechlubnych miejsc są pozostałości Bastionu Ceglarskiego przy Wzgórzu Polskim.

O skali i elegancji miasta europejskiego świadczy często ilość i jakość zabudowy śródmiejskiej z przełomu XIX i XX wieku. Równe pierzeje kamienic, szpalery drzew dające cień w upalne dni, sklepy, cukiernie i kawiarnie dostępne z poziomu chodnika. We Wrocławiu jest kilkanaście takich ulic – dziś zapraszam na spacer przez serce Ołbina ulicą Nowowiejską.

Partynice dla Wrocławia są tym, czym Służewiec dla Warszawy i kojarzą się przede wszystkim z torem wyścigów konnych. Wraz z sopockim hipodromem należały od 1950 roku do trójcy największych polskich torów wyścigowych, wchodząc w skład przedsiębiorstwa Państwowych Torów Wyścigów Konnych.

Dzielnica Czterech Wyznań, zwana również Dzielnicą Tolerancji lub Dzielnicą Czterech Świątyń, to dla wielu miłośników Wrocławia dobrze znany obszar Starego Miasta. Jednak okolice ul. św. Antoniego – pomiędzy ul. Krupniczą, Włodkowica, św. Mikołaja i Kazimierza Wielkiego – wciąż pełne są miejsc zasługujących na odkrycie. W dzisiejszym odcinku cyklu Odkrywamy Wrocław przybliżymy jedno z nich – Pasaż Pokoyhofa.