3 lata PPP w Polsce – dobry początek czy zaprzepaszczenie szans?

Partnerstwo Publiczno-Prywatne (PPP) jest narzędziem skutecznie wspomagającym rozwój infrastrukturalny, przy jednoczesnym ograniczaniu wielkości funduszy publicznych. Podstawową przewagą tej metody nad tradycyjnymi sposobami finansowania jest podział ryzyka oraz zwiększenie efektywności, wynikającej z udziału sektora prywatnego.

Do rozkwitu PPP jako formuły realizacji przedsięwzięć inwestycyjnych przez samorządy, zmuszone do poszukiwania innowacyjnych źródeł finansowania, przyczynić się może aktualna sytuacja ekonomiczna w Polsce. PPP to dynamicznie rozwijająca się forma finansowania usług publicznych w Europie i na całym świecie, stosowana w naszym kraju dopiero od 3 lat.

W porównaniu z innymi państwami Europy Zachodniej Polska jest wciąż w początkowej fazie rozwoju tego sektora, przy czym zauważalny jest już wyraźny wzrost ilości realizowanych inwestycji (41 zgłoszonych projektów w 2009 roku, 62 – w roku kolejnym) o łącznej wartości w tych latach 500 milionów złotych. W dalszym ciągu głównymi barierami hamującymi rozwój sektora PPP w Polsce jest brak wystarczającej wiedzy na temat tego typu praktyk, brak sprawnych i skutecznych rozwiązań legislacyjnych oraz niewystarczająca liczba doradców, angażujących się w tworzenie projektów w modelu PPP.

Szansą na eliminację tych ograniczeń okazać się może efektywne współdziałanie ministerstw, samorządów oraz prywatnych inwestorów oraz działanie w oparciu o najlepsze praktyki krajów realizujących z sukcesem projekty formuły PPP.

Europejskie trendy w stosowaniu modelu PPP

O licznych atutach wynikających z realizowania inwestycji w oparciu o współpracę sektora publicznego z prywatnym przekonało się już wiele państw Europy Zachodniej. PPP jest odpowiedzią na współczesne wyzwania, przed którymi stoją wszystkie kraje gospodarki wolnorynkowej, a także na uwarunkowania kryzysu gospodarczego.

Obecnie model ten jest jedynym z najskuteczniejszych narzędzi zaspokajania stale rosnących oczekiwań społecznych w zakresie ilości i standardów świadczonych usług, przy jednoczesnym ograniczeniu wielkości funduszy publicznych ze względu na udział prywatnych inwestorów. Najwięcej projektów w formule PPP realizuje się w sektorze transportowym, ochrony środowiska, edukacji, a także ochrony zdrowia.

Niewątpliwym liderem w stosowaniu tego modelu jest obecnie Wielka Brytania, która przez pierwsze 3 lata od wprowadzenia PFI (Private Finance Initiative) zrealizowała aż 24 projekty. Raport przygotowany na zlecenie brytyjskiego rządu w 2000 roku potwierdził, że rozwiązanie to po pierwszych kilku latach stosowania zapewniło oszczędności o ponad 17% większe niż w przypadku tradycyjnych form zamówień publicznych.

Ponadto oceny wydajności realizowanych inwestycji wykazały, że dzięki zaangażowaniu prywatnego inwestora prawie 90% projektów zostało ukończonych w terminie . Przyczyniło się to do znaczącego wzrostu liczby projektów w formule PPP wdrożonych przez Wielką Brytanię w latach 2001-2007. Zrealizowano wówczas aż 506 inwestycji o łącznej wartości ponad 42 miliardów euro, co stanowiło ok. 10-15% wszystkich inwestycji publicznych w tym kraju.

Obecnie Brytyjczycy mają na swoim koncie ponad 900 ukończonych projektów wykonanych w modelu PPP, w tym m.in. szpital w Derby, którego budowa pochłonęła 335 milionów funtów, oraz 46-cio kilometrowy odcinek autostrady M6 na północ od Birmingham. Łączna wartość projektów zrealizowanych w Wielkiej Brytanii w modelu PPP w latach 2010-2011 wyniosła blisko 8 miliardów funtów, przy czym większość z nich oparta jest na umowach długoterminowych obejmujących 25 - 30 lat. Szacuje się, że łączna wartość inwestycji w tym kraju w kolejnych 25 latach wyniesie około 200 miliardów funtów.

PPP jest równie popularne w Hiszpanii i we Włoszech, gdzie średnia wartość inwestycji wynosi dziś blisko 170 milionów euro. Model ten zdobywa coraz większe uznanie również w Niemczech, gdzie zrealizowano już ponad 200 projektów. Ich wartość na szczeblu gminnym wyniosła ok. 890 milionów euro, a na szczeblu federalnym ponad miliard.

Wrocław dla Partnerstwa

W chwili obecnej w naszym kraju aż 19 projektów PPP jest w fazie realizacji, a kolejnych 71 zostało zgłoszonych. Przykładem innowacyjnego zastosowania formuły PPP jest Miasto Wrocław, które, w ramach konferencji Wrocław dla Partnerstwa - doświadczenia, plany, perspektywy współpracy.

Brytyjsko-Polskie Forum PPP podsumuje swoje dotychczasowe doświadczenia w tym obszarze (parking Nowy Targ, parking przy Hali Stulecia budowa wiat przystankowych), a także zaprezentuje plany inwestycyjne oraz projekty przyjęte do realizacji w tej formule w najbliższym czasie na terenie miasta (budowa Alei Wielkiej Wyspy, budowa basenów w obiektach oświatowych, sieć teleinformatyczna).

- Wrocław od dawna znany jest z odwagi w podejmowaniu projektów nowatorskich i innowacyjnych. PPP to szansa na realizację wielu nowych przedsięwzięć publicznych nie tylko szybciej, niż by to wynikało z finansowych możliwości miasta, ale także w obopólnym interesie uczestniczących w nim partnerów – podkreśla Prezydent Wrocławia Rafał Dutkiewicz.

Konferencja we Wrocławiu będzie okazją do wymiany merytorycznych informacji podmiotów zaangażowanych w projekty PPP w Polsce, podsumowania pierwszych 3 lat od zrealizowania pierwszych inwestycji w tej formule oraz dyskusji na temat realnych szans i perspektyw rozwoju tego sektora w Polsce.

W debacie wezmą udział potencjalni partnerzy przy realizacji inwestycji w formule PPP, czyli samorządowcy i inwestorzy, w tym przedstawiciele 14 firm. Dodatkowo zaangażowanie Brytyjsko-Polskiej Izby Handlowej oraz Ambasady Brytyjskiej w Warszawie stanowić będzie doskonałą płaszczyznę porównawczą oraz źródło wiedzy o cennych doświadczeniach Wielkiej Brytanii w zakresie rozwoju sektora PPP na świecie.

Konferencja Wrocław dla Partnerstwa - doświadczenia, plany, perspektywy współpracy. Brytyjsko-Polskie Forum, odbędzie się 7 lutego 2012 roku w Centrum Kongresowym Hali Stulecia we Wrocławiu (ul. Wystawowa 1).

Więcej szczegółów oraz program konferencji na stronie www.bpcc.org.pl