zamknij

Wiadomości

Odkrywamy Wrocław: Pomnik Mikołaja Kopernika i dawny pałac śląskiego magnata

2012-05-27, Autor: Wojciech Prastowski
Jeden z mniej znanych pomników w ścisłym centrum miasta na trasie między Dworcem Głównym a Galerią Dominikańską. Stoi na zaniedbanym placu bez nazwy a od północy przysłania go rozłożysta korona wierzby płaczącej.

Na tym bezimiennym placu, między Promenadą Staromiejską a ulicami Piotra Skargi, Teatralną i Wierzbową, stał w latach 1827-1945 pałac śląskiego magnata ziemskiego i przemysłowego Carla Lazarusa Henckela von Donnersmarck (1772-1864). Zaprojektowany został przez Carla Ferdinanda Langhansa (syna Carla Gottharda Langhansa, projektanta Bramy Brandenburskiej w Berlinie i wrocławskiego pałacu Hatzfeldtów). Uznawany za najbardziej elegancką budowlę mieszkalną wzniesioną we Wrocławiu w 1. połowie XIX wieku, był jednym z ostatnich pałaców szlachty śląskiej powstałych w tym mieście.

W tym czasie ulica Wierzbowa przecinała ulicę Teatralną i biegła kawałek dalej na południe, docierając do Promenady, nazwanej po wojnie Staromiejską. Ów niezachowany, południowy odcinek ulicy Wierzbowej stanowi obecnie parking przed budynkiem przedsiębiorstwa geologicznego "Proxima", które zajmuje dawny pałac Leipzigerów, zaprojektowany przez architekta Carla Schmidta i zbudowany w latach 1872-74.

Nieistniejący dziś pałac Carla Lazarusa Henckela von Donnersmarck, który od 1868 roku był siedzibą Śląskiego Ziemstwa Generalnego, przetrwał oblężenie Festung Breslau w fatalnym stanie (był kompletnie wypalony) i jego ruiny rozebrano pięć lat po wojnie. W połowie lat 50. przy ulicy Teatralnej (numery 22-26) postawiono pierwszy niehistoryzujący budynek na Starym Mieście - blok projektu Jadwigi Grabowskiej-Hawrylak, którego południowa fasada otwiera się na plac, o którym mowa.

Budynek "Proximy" i dawny pałac na planie miasta z 1939 roku (kolor czerwony na dole).



fot. Wratislaviae Amici

W 1973 obchodzono Rok Kopernikański z okazji pięćsetlecia urodzin wielkiego, toruńskiego astronoma. Prawdopodobnie wtedy zdecydowano o uhonorowaniu Mikołaja Kopernika stosownym pomnikiem, na projekt którego rozpisano konkurs. Inicjatorami budowy pomnika było Towarzystwo Miłośników Wrocławia wspólnie z Towarzystwem Miłośników Astronomii.



Zwyciężyła koncepcja, której autorem był prof. Leon Podsiadły z wrocławskiej ASP. Powstał prosty w formie korpus postaci ze sztucznego kamienia, z symbolicznym układem heliocentrycznym na piersi, który wieńczy popiersie astronoma. W 1977 roku zamontowano tablicę z napisem "Wrocławianie Mikołajowi Kopernikowi 1473-1543". Dzieło to, stanowiące jedność kompozycyjną z sąsiednią wierzbą, zaliczane jest do ważniejszych przykładów współczesnej rzeźby plenerowej.

Obecnie otoczenie pomnika pozostawia wiele do życzenia. Posadzka placu - ułożona z podłużnych płyt, tworzących spore kwadraty, poprzedzielane pasami w ciemniejszym kolorze - jest mocno spękana i pełna ubytków. Gazony i krzewy wydają się również zaniedbane, jedynie prostokątny kwietnik przy skrzyżowaniu ulicy Piotra Skargi i Teatralnej na lato wypełnia się kolorowymi kwiatami. Ten łatwo dostępny plac w świetnej lokalizacji z wysokiej klasy dominantą rzeźbiarską zdecydowanie nie jest miejscem spotkań. Sam pomnik Kopernika również wydaje się być zapomniany i wielu wrocławian nie kojarzy ani jego formy, ani umiejscowienia w przestrzeni miejskiej. Obszar wart odkrycia, a przede wszystkim rewitalizacji.

Reklama

 

----------------

 

W cyklu Odkrywamy Wrocław pisaliśmy o miejscach takich jak: WUWA, Arsenał, Uniwersytet Wrocławski, Ogród Botaniczny, nasyp kolejowy przy ul. Bogusławskiego i Nasypowej, Ogród Japoński, nasz własny plac Gwiazdy, o pomyśle budowy wieżowców zamiast Sukiennic w Rynku, legendarnych barach mlecznych, kampusie Politechniki, wzgórzu Bendera, Poltegorze, trzech wrocławskich lotniskach, o ulicy Szewskiej, początkach miasta, wrocławskim Manhattanie, ogrodach Ossolineum, młynie św. Klary, Solpolu... i wielu, wielu innych.

 

Wszystkie teksty z naszego cyklu znajdziecie w specjalnej zakładce.

 

Zapraszamy Was do współpracy przy jego tworzeniu. Piszcie do nas maile z propozycjami miejsc.

Oceń publikację: + 1 + 5 - 1 - 0

Obserwuj nasz serwis na:

Komentarze (4):
  • ~kde44 2012-05-27 09:12:43

    Ten cykl to ostatnia atrakcyjna i oryginalna rzecz z niedawno jeszcze atrakcyjnego portalu. Nie wiem jak to możliwe, że ktoś doprowadził tak szybko interesujący tuwroclaw.com do takiego stanu (kompletny brak oryginalnych tekstów, kompletnie nic interesującego poza cyklem odkrywamy Wrocław). Ostatnio przestałem tu już w ogóle zaglądać, tylko w weekendy.

    1 0
  • ~set 2012-05-27 19:58:23

    Cykl ciekawy, a portale straciły ząb. Kryzys. Wrocław to brudne zaniedbane miasto ze szczurami i śmietnikami w centrum. Władza uprawia PIJAR i to wystarcza, by wszyscy czuli się zachwyceni. Młodym to nie przeszkadza,starzy zobojętnieli. A kasa idzie na zasypywanie dziury wykopanej przez przypadek przy stadionie. Nieudolna władza, leniwa Straż Miejska, fatalna komunikacja.

    3 0
  • ~Grond 2012-05-28 13:24:01

    Ty set się urwałeś z forum gazetawroclawska? Nie będę nawet odnosił się do tych bzdur które napisałeś... A zaklinanie rzeczywistości nic nie da. Fakt pozostaje faktem: Wrocław to bez wątpienia jedno z najpiękniejszych miast w Polsce i jest w ścisłej czołówce rozwoju- to nie ulega wątpliwości. A tak nawiasem, to już w przyszłym roku ten fragment Promenady odzyska swój dawny blask. I zgadzam się z kde44, tuwroclaw.com kiedyś mnie przyciągnął najlepszym obeznaniem w temacie inwestycji, a ostatnio warto tutaj przychodzić właściwie tylko dla tego cyklu, który się czyta doskonale.

    0 1
  • ~rumcajs 2012-07-14 11:30:40

    Ciekawy jest pałac Leipzigerów. W internecie trudno na jego temat coś znaleźć.

    0 0

Zamieszczone komentarze są prywatnymi opiniami Użytkowników portalu. Redakcja portalu www.tuwroclaw.com nie ponosi odpowiedzialności za ich treść.

Alert TuWrocław

Byłeś świadkiem wypadku? W Twojej okolicy dzieje sie coś ciekawego? Chcesz opublikować recenzję z imprezy kulturalnej? Wciel się w rolę reportera www.tuwroclaw.com i napisz nam o tym!

Wyślij alert

Sonda

Czy uczelnia to odpowiednie miejsce na spotkania z kontrowersyjnymi politykami?





Oddanych głosów: 1004