zamknij

Wiadomości

Odkrywamy Wrocław: Kamienica ZHP przy ulicy Nowej

2012-01-01, Autor: Wojciech Prastowski

Ulica Nowa to mało znane miejsce wrocławskiego Starego Miasta w obrębie fosy miejskiej. Wiąże się z nią jednak kilka ciekawych historii i jeden szczególny obiekt, będący bohaterem dzisiejszego odcinka cyklu „Odkrywamy Wrocław”. Mowa o niedużej, narożnej kamienicy, mieszczącej obecnie siedzibę Komendy Chorągwi Dolnośląskiej ZHP.

Schowany w głębi ulicy Nowej budynek z 1896 roku został zaprojektowany przez Karla Klimma – architekta, który wsławił się udziałem w projektowaniu m.in. byłego szpitala przy ul. Rydygiera, budynku IX LO przy ul. Piotra Skargi, Mostów Osobowickich, Mostu Zwierzynieckiego, gmachu Wydziału Architektury Politechniki Wrocławskiej przy ul. Bolesława Prusa czy wieży ciśnień przy alei Wiśniowej.

Reklama


W 1910 roku kamienica przy Nowej 6 została przebudowana zgodnie z projektem jej twórcy, niestety – ze szkodą dla jej architektury. Zamurowano olbrzymie, półokrągło zakończone okno i w jego miejscu wybito cztery mniejsze. Budynek podwyższono o pełną trzecią kondygnację i zmieniono mu dach. Jednak nadal zachwyca nietypowymi rozwiązaniami – jego cechą charakterystyczną jest loggia oparta na kolumnach z malowniczym, drewnianym balkonem.


Budynek ten projektowany był od razu z nastawieniem na funkcje, jakie miał pełnić. Jego właścicielem była korporacja studencka „Borussia” – jedno z najstarszych stowarzyszeń studenckich, działające od 1819 roku na Uniwersytecie Wrocławskim. Były więc w Korpshaus Borussia pokoje spotkań, dwie piwiarnie oraz sala treningowa (służąca do ćwiczeń fechtunku).


 

Korporacje akademickie wywodzą się od ziomkostw studenckich (istniejących od XVII wieku), które były dobrowolnymi związkami koleżeńskimi żaków, grupującymi przybyłych na studia z jednego regionu lub kraju. Należący do nich studenci demonstrowali swoją jedność za pomocą barw herbowych prowincji, z której pochodzili. Ziomkostwa miały charakter samopomocowy i towarzyski, a od XIX wieku – kiedy przekształciły się w korporacje – studenci mieli gromadzić się dla realizacji celów ideowych, a także rozwijania zainteresowań muzycznych, sportowych, teatralnych lub naukowych.

 

Najbogatsze korporacje miały swoje siedziby w budynkach, które wznoszono dzięki pomocy finansowej byłych członków związku. Tak też było w przypadku korporacji „Borussia” (łacińska nazwa Prus), której siedziba jest głównym tematem dzisiejszego odcinka.

 

Członkowie korporacji, pomimo szczytnych celów i wyznawania takich wartości jak: braterstwo, wierność, ufność, odwaga, honor czy posłuszeństwo prawom związku, charakteryzowali się typowymi dla reprezentantów kultury studenckiej wadami. Do najważniejszych grzechów należało nadużywanie alkoholu i rozwiązłość seksualna. Na nic nie zdały się specjalne kodeksy wprowadzane przez poszczególne stowarzyszenia – poranne picie piwa oraz częste wycieczki do domów publicznych stały się plagą nie tylko wrocławskich żaków.

 

Powszechne opilstwo i brak higieny przyczyniły się do tego, że na przełomie XIX i XX wieku blisko 25% studentów mogło być zarażonych chorobami wenerycznymi. Przed I wojną światową zachorowalność na syfilis przybrała rozmiary epidemii. Łatwo można było dostrzec związek między obecnością studentów w danym mieście, a liczbą samotnych matek wychowujących chore od urodzenia na syfilis dzieci.

 

Po objęciu władzy przez hitlerowców korporacje akademickie rozwiązano, pozostały po nich jedynie koła seniorów zarządzające majątkiem dawnych stowarzyszeń. Kamienica przy ul. Nowej należała do byłych członków „Borussii” do 1945 roku, następnie – po zdobyciu Festung Breslau – na krótko zagościła w niej jednostka NKWD. Później wnętrza budynku przebudowano dla celów Urzędu Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk – odtąd mieściła się tam tzw. cenzura.

 

Obecnie budynek należy do Związku Harcerstwa Polskiego. W roku 1995 umieszczono na nim tablicę pamiątkową poświęconą Oldze Drahonowskiej-Małkowskiej, która w latach 60. na krótko zamieszkała we Wrocławiu. Była twórczynią harcerstwa żeńskiego i miała ogromne osiągnięcia w dziedzinie patriotycznego wychowania młodzieży.


Co roku, na początku stycznia (począwszy od 2004 roku), pod kamienicą ZHP spotykają się członkowie Wratislaviae Amici i miłośnicy strony prowadzonej przez to stowarzyszenie, wykonując pamiątkową fotografię grupową, inspirowaną przedwojenną tradycją członków "Borussii".

 

W roku 1964 ten fragment ulicy Nowej stanowił tło dla jednej ze scen filmu Stanisława Lenartowicza „Giuseppe w Warszawie”.

 

----------------

 

W cyklu Odkrywamy Wrocław pisaliśmy o miejscach takich jak: WUWA, Arsenał, Uniwersytet Wrocławski, Ogród Botaniczny, nasyp kolejowy przy ul. Bogusławskiego i Nasypowej, Ogród Japoński, nasz własny plac Gwiazdy, o pomyśle budowy wieżowców zamiast Sukiennic w Rynku, legendarnych barach mlecznych, kampusie Politechniki, wzgórzu Bendera, Poltegorze, trzech wrocławskich lotniskach, o ulicy Szewskiej, początkach miasta, wrocławskim Manhattanie, ogrodach Ossolineum, młynie św. Klary, Solpolu... i wielu, wielu innych.

 

Wszystkie teksty z naszego cyklu znajdziecie w specjalnej zakładce.

 

Zapraszamy Was do współpracy przy jego tworzeniu. Piszcie do nas maile z propozycjami miejsc.

Oceń publikację: + 1 + 2 - 1 - 0

Obserwuj nasz serwis na:

Komentarze (6):
  • ~kde44 2012-01-01 11:46:06

    ciekawa historia, przyjemna lektura :) myślałem że znam wrocław, ale musiałem sobie mapkę google włączyć, żeby znaleźć ulicę Nową...

    do redakcji - błagam zmieńcie zabezpieczenie antyspamowe, bo szlag mnie trafia jak muszę 20 razy klikać odświeżanie literek, żeby dało się je odczytać; albo co gorsza wydaje mi się, że odczytałem...

    0 0
  • ~ 2012-01-01 13:48:52

    Zabezpieczenie jest dobre - a jak nie chcesz klepać literek, to załóż konto. To nic nie kosztuje. || Podoba mi się ten budynek, szkoda, że nie ma okrągłej wieżyczki na dachu.

    0 0
  • ~Rafał72 2012-01-01 13:49:58

    Z budynkiem wiąże się jeszcze jedna ciekawa historia o czym (nie wiedzieć czemu) autor nie wspomniał, choć wykorzystał zdjęcia. Obecnie co roku, na początku stycznia, pod siedzibą ZHP mają miejsca noworoczne spotkania Wratislaviae Amici. Najbliższe 8 stycznia o 12.00, więcej http://wroclaw.hydral.com.pl/1526,artykul.html

    0 0
  • ~ 2012-01-01 14:05:32

    Rzeczywiście, tradycja tych spotkań mi jakoś umknęła... dzięki za link. Dzięki temu "Odkrywamy Wrocław" wszyscy razem. :)

    0 0
  • ~Wojtek Prastowski 2012-01-01 14:36:03

    Rafale - dopisałem informację o tradycji stowarzyszenia WA, bez niej artykuł byłby niepełny. Dzięki i Szczęśliwego Nowego Roku!

    0 0
  • ~Rafał72 2012-01-01 15:26:01

    Dziękuje. Hydral znam i kibicuje twórcom od wielu lat. Dzięki tej stronie (jak i również serii Odkrywamy Wrocław ;-)) na nowo poznałem swoje rodzinne miasto. I choć od wielu lat mieszkam po za krajem, dzięki takim inicjatywą mam wrażenie jakbym nigdy nie opuszczał tego miasta

    0 0

Zamieszczone komentarze są prywatnymi opiniami Użytkowników portalu. Redakcja portalu www.tuwroclaw.com nie ponosi odpowiedzialności za ich treść.

Alert TuWrocław

Byłeś świadkiem wypadku? W Twojej okolicy dzieje sie coś ciekawego? Chcesz opublikować recenzję z imprezy kulturalnej? Wciel się w rolę reportera www.tuwroclaw.com i napisz nam o tym!

Wyślij alert

Sonda

Jaką nazwę powinien nosić skwer przy Zakładzie Karnym przy ul. Kleczkowskiej?




Oddanych głosów: 361